برای اطلاعات بیشتر درباره ی خط و الفبای پارسی یکی از دوستان و همکاران مقاله ی «تاریخ و پیشینه ی حروف الفبای ایرانی» نوشته بهمن انصاری را پیشنهاد کردند که بسیار سودمند است.شما میتوانید از لینک زیر : www.dl.tarikhbook.ir/book/sooshiant/alefbaye-farsi.rar یا از بخش پیوند های روزانه دریافت کنید.

با پوزش فراوان به آوند«دلیل» پراکندگی بنمایه های زیر برابر ها به دهنادین«ترتیب» دبیره نمیباشد.
 

ساعت: تسوک، هاسر

فضا،جو : سواش(sovash)،ثواش

فعل: پویه ، کنش

فاعل: پوینده، کنشگر

مفعول: پوییده ، کنشگیر

جنس(مرد و زن): ژاد

-جنسی:ژادمند ، ژادین

-جنسیت: ژادینه ،نرولاسی

قلم:کلک، هخام

اداره:اوارک،ستاد

عطسه:اتسه، شنوسه، شنوسک

ثابت کردن:استواندن، فرنودن، پروهاندن

حنجره:چاکنای

اثبات:پروهان(برهان معرب این واژه است)

جاسوس:اسپاتاکا«پب»* ، ابیشه ، انیشه

آمپول:آوندک

عرق:ترتنی

عرق:ترتنی

قانون:یاسه،فردید،آسا،فرسار

سنت:ایستار

مسئول:فَرمین

موضوع: نِهشته

وزن کردن: ترازیدن

تجربه:اروند،آروین

مجموعه: گِردایه ، کوده ، انبوهه ، جنگ ،انباشته

آقا: بان ، پانا ، کربان، کدیور

هجوم: تَک ، تکش ، آفند

اقتصاد: آبوری،آبوریک-آئوریک=کردی

بانک*: بُنَک(Bonak) ، بنگاه

*واژه ی بانک بر پاد «خلاف» پندار مردم ریشه ای ایرانی دارد و باید بدانید که نخستین بنک ها در ایران و دست کم در دوران هخامنشی بوده است که افزون بر کار های امروزی بانک ها (سپرده گذاری ، وام و....)کار های املاکی ها «دارایی ها» و  دفتر امانات «سپردگانی» را نیز انجام می دادند.چناچه امروزه نیز امروزه نیز چنین جاهایی را با نام بنگاه میشناسیم.

اگرچه واژه بنک شاید به کیسه های پول و یا گنجینه ها« خزانه » نیز گفته میشد.

حساب(دانش حساب):رایِشگری ، مارش

-حساب بنکی: سپرده

تمرین کردن: ویناردن

سیاست: رامیاری ، ساستاری

سیاستمدار:رامیار، ساستار

مشق: وینارش

اثر:هنایش، آفرینه ،نوزند

*سرعت : هَنگار

*واژه ای پرکاربرد در گیتیگ«فیزیک» چرا جایگزین نکنیم ؟؟؟؟؟

خطر : سیج

ظهر : نیمروز

عصر : ایوار

عشا : شامگاه

جلد(نسک«کتاب»):پوشینه

جلسه: دیدار، نشست

جنس(نرینگی و مادینگی«مذکر و مونث): ژاد ، گُهر

دکتری(تزده«مدرک» دانشگاهی): اَفرا، اَفراهی

اما ، ولی : پَن (pan)

اصلی: مهادین

ممنوع: ناشایا

تونل: دالان

تقاطع : برشگاه

نصب کردن : بر نشانیدن

حذف کردن : سِتُردن (setordan) ، استُردن، زدودن

خط ، الفبا: الفبا ، دبیره ، سمیره

نقطه : خَجَک(xajak) ، تیل ، خال ، دیل

وسایل نقلیه : ترابر

نقش: نَخش ، زَمود ، فَرتور(zamud,fartur)

قدرت: تاب، تاوست

تدوین : نگارش

محیط (هنداچکی«هندسی»):پیرابوم

مساحت(  "      " ):گستره

موثر : هَنایا، هَناینده

عمده : کلان ، مهادین

حماسی : اُستوره ای ، پهلوانی

رواج : رواگ

بهانه: دستاویز

جمعیت: باهماد ، کَشَن(گشن)

فلز: ایخشست(ayoxshost)

اسیر: وَرتَک

مومن:وَروشنیک،بَررویشن

سزارین: تهمزایی، رستمزایی

معتمد، امین: اُستبان ، استوان

حکیم: بیتَخش

کامل: سِپور

مراد: ایپتی

حتی : هاتا،هتا

گلبول: گویچه

سلاح:زینا ، زینه ، تخش

عرش :گُرزِمان

شروع: دَخش

شهوت: ریژ، وَرَن(avaruna) ،(varan)اَوَرونَه

مسلح: زیناوند

مسلحانه:زیناوندانه

عزرائیل: اِستَویدادِش

وظیفه: دخشک(daxshak) ، هرک (Harak)

نوبت :پَستا

نا محسوس:ناسُهیدَنی

محسوس:سِتَرسا ، سهیدنی